ROP na tekstylia coraz bliżej. Co powinien wiedzieć przedsiębiorca?

Rewolucja w sektorze włókienniczym powoli staje się faktem. 9 września 2025 roku Parlament Europejski przyjął nowelizację dyrektywy odpadowej 2008/98/WE, która wprowadza Rozszerzoną Odpowiedzialność Producenta (ROP) na tekstylia.

Celem nowych przepisów jest ograniczenie rosnącej ilości odpadów odzieżowych i obuwniczych oraz wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym. Oznacza to, że producenci i importerzy będą odpowiedzialni za cały cykl życia produktu – od projektu, przez użytkowanie, aż po zagospodarowanie odpadu.

Dlaczego UE wprowadza ROP na tekstylia?

Co roku w całej Unii powstaje ok. 12,6 mln ton odpadów tekstylnych, z czego aż 5,2 mln ton to same ubrania i obuwie – 12 kg na osobę, a mniej niż 1% wraca do obiegu w formie nowych produktów. To sektor wysoce eksploatujący zasoby i trudny do recyklingu, w którym większość produktów nie jest projektowana z myślą o cyrkularności.

Kogo czekają zmiany?

ROP dotyczy wszystkich podmiotów wprowadzających tekstylia na rynek UE – także tych spoza Unii, którzy sprzedają online, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”.

Dyrektywa definiuje „producenta wyrobów włókienniczych, wyrobów zawierających materiały włókiennicze lub wyrobów obuwniczych wymienionych w załączniku IVc” bardzo szeroko, włączając w to:

• Wytwórców, czyli osoby prawne lub fizyczne, które wytwarzają te wyroby pod własną nazwą lub znakiem towarowym lub zlecają ich zaprojektowanie lub wytworzenie, a następnie dostarczają je po raz pierwszy na terytorium tego państwa, w którym mają siedzibę.
• Dystrybutorów, którzy mają siedzibę w państwie członkowskim i odsprzedają na jego terytorium wyroby wytworzone przez inne podmioty gospodarcze, pod swoją własną nazwą lub znakiem towarowym.
• Importerów (z UE i spoza UE), czyli podmioty, które dostarczają po raz pierwszy wyroby w ramach działalności zawodowej z innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego.
• Sprzedawców internetowych, którzy sprzedają wyroby za pomocą umów zawieranych na odległość bezpośrednio użytkownikom końcowym (konsumentom lub innym) w danym państwie członkowskim, ale mają siedzibę w innym państwie członkowskim lub państwie trzecim.

W przypadku zagranicznych producentów oferujących wyroby konsumentom w UE państwa członkowskie mogą wymagać wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela do celów wypełniania obowiązków ROP na danym terytorium.

Terminy wdrożenia

• Do dnia 17 czerwca 2027 r. Polska oraz inne kraje członkowskie muszą dostosować krajowe przepisy do unijnych wymogów.
• Najpóźniej do dnia 17 kwietnia 2028 r. systemy ROP na tekstylia muszą zostać ustanowione i działać.
• Mikroprzedsiębiorstwa mają dodatkowy rok na dostosowanie się.

Które produkty podlegają pod ROP na tekstylia? 

ROP dotyczy wyrobów włókienniczych, zawierających materiały włókiennicze lub wyrobów obuwniczych wymienionych w załączniku IVc dyrektywy.

Zakresem objęte są wyroby przeznaczone do użytku w gospodarstwach domowych lub innego wykorzystania, o ile są podobne pod względem charakteru i składu do wyrobów domowych.                                                                                   

Kategoria Produktu	Kody CN (przykłady)	Uwagi
Odzież i dodatki	CN 61, CN 62, CN 6309, CN 6504, CN 6505	Dotyczy artykułów dzianych (CN 61) i niedzianych (CN 62), odzieży używanej (CN 6309) oraz nakryć głowy.
Tekstylia domowe	CN 6301, CN 6302, CN 6303, CN 6304	W tym koce, pledy, bielizna pościelowa, stołowa, toaletowa, kuchenna, firanki i zasłony.
Obuwie	CN 6401, CN 6402, CN 6403, CN 6404, CN 6405	Bardzo szeroki zakres, obejmujący obuwie nieprzemakalne, z gumy, tworzyw sztucznych, skóry lub materiałów włókienniczych.
Wyroby skórzane	CN 4203	Artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe ze skóry wyprawionej lub wtórnej (z wyjątkiem obuwia i nakryć głowy).

Ważne wyłączenia

• Krawcy prowadzący działalność na własny rachunek

Osoby, które samodzielnie szyją wyroby na zamówienie konkretnego klienta, są wyłączone z ROP. To ważne odciążenie dla drobnych rzemieślników i pracowni krawieckich.

• Firmy wprowadzające na rynek używane tekstylia nadające się do ponownego użycia

Jeśli przedsiębiorca wprowadza na rynek wyroby używane, które zostały ocenione jako nadające się do ponownego użycia, nie jest traktowany jako producent podlegający ROP. To zachęta do wspierania rynku ponownego użycia i wydłużania życia produktów — zgodnie z założeniami gospodarki o obiegu zamkniętym.

• Materace (kod CN 9404)

Materace nie są automatycznie objęte nowymi przepisami. Państwa członkowskie mają jednak możliwość dobrowolnego włączenia ich do systemów ROP.

Co to oznacza w praktyce? Każdy kraj UE podejmie własną decyzję. Nie jest przesądzone, czy w Polsce będą włączone do systemu.

W skrócie

• 9 października 2025 r. Parlament Europejski zatwierdził nowelizację dyrektywy o odpadach, która wprowadza ROP na tekstylia.
• Nowe przepisy dotyczą wszystkich producentów, importerów, dystrybutorów i sprzedawców online wprowadzających tekstylia na rynek UE.
• Obowiązek obejmuje odzież, obuwie, tekstylia domowe, wyroby skórzane oraz opcjonalnie materace.
• Państwa członkowskie muszą dostosować prawo krajowe do 17 czerwca 2027 r., a systemy ROP muszą działać najpóźniej od 17 kwietnia 2028 r. Mikroprzedsiębiorstwa mają dodatkowy rok na dostosowanie.
• Wyłączeni z ROP są m.in. krawcy szyjący na zamówienie, firmy wprowadzające używane tekstylia nadające się do ponownego użycia oraz – jeśli państwo tak zdecyduje – materace.
• ROP nakłada obowiązek odpowiedzialności za cały cykl życia produktu – od projektu, przez użytkowanie, aż po zagospodarowanie odpadów – i wspiera recykling oraz ograniczenie odpadów tekstylnych.

Jeśli szukasz wsparcia w zakresie tekstyliów, zobacz naszą ofertę i zacznij wdrażać ROP już dziś: link.